MEISE – De havens van North Sea Port, Antwerpen-Brugge, Rotterdam, Oostende en Moerdijk zijn positief over de slotverklaring van de Haventop die maandag 5 oktober in Meise is gehouden. Vlaanderen, Nederland en de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen hebben daar afspraken gemaakt over onder meer grensoverschrijdende energie-infrastructuur, snellere vergunningverlening en een gelijk speelveld voor bedrijven.
Centraal staat de zogeheten ARRRA-cluster, de Antwerp-Rotterdam-Rhine-Ruhr Area. Deze grensoverschrijdende regio vormt volgens de betrokken partijen een geïntegreerd industrieel en logistiek ecosysteem en behoort tot de belangrijkste economische gebieden van Europa.
Samen met de Duitse havens van Duisburg en Keulen vertegenwoordigen de betrokken Vlaamse en Nederlandse havens een toegevoegde waarde van ongeveer 65 miljard euro en bijna 600.000 banen.
Concurrentiekracht onder druk
Volgens de havens staat de concurrentiekracht van de regio steeds verder onder druk door hoge energieprijzen, internationale concurrentie, langdurige vergunningprocedures en verschillen in regelgeving.
De havenbedrijven werken daarom al langer aan intensievere samenwerking. In juni 2026 stuurden zij gezamenlijk een brief aan de minister-presidenten van Nederland en Vlaanderen.
Daarin werden drie prioriteiten genoemd: een gelijk speelveld voor bedrijven binnen de ARRRA-regio, betere grensoverschrijdende energie-infrastructuur en snellere vergunningverlening door het instellen van zogenoemde versnellingsgebieden.
Volgens de havens zijn alle drie de onderwerpen duidelijk teruggekomen in de slotverklaring van de Haventop.
“Nu is het zaak om deze afspraken snel te vertalen naar concrete maatregelen en investeringen”, stellen de CEO’s van de betrokken havenbedrijven gezamenlijk. De havens zeggen daarbij samen met de betrokken overheden en de Europese Unie een rol te willen spelen.
Regels beter op elkaar afstemmen
Een belangrijk onderdeel van de afspraken is het beter harmoniseren en gezamenlijk interpreteren van regelgeving. Ook moeten grensoverschrijdende regelgevende barrières worden weggenomen.
Volgens de havens kan dit bijdragen aan een gelijker speelveld tussen de verschillende industriële clusters in Nederland, Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen.
Daarnaast willen de overheden de samenwerking rond grensoverschrijdende energie-infrastructuur versterken. Daarbij gaat het onder meer om infrastructuur voor waterstof en CO₂.
De samenwerking moet leiden tot een samenhangende aanpak voor waterstof en een concurrerende grensoverschrijdende waardeketen voor CCS, oftewel de afvang en opslag van CO₂. Volgens de havens is duidelijkheid over deze infrastructuur noodzakelijk om industriële investeringen mogelijk te maken en verduurzaming te versnellen.
ARRRA als grensoverschrijdend versnellingsgebied
De havens zijn ook positief over het voornemen om de ARRRA-cluster te behandelen als een grensoverschrijdend versnellingsgebied.
Daarmee moet de regeldruk worden verminderd en meer rechtszekerheid ontstaan voor investeringen in projecten met een groot maatschappelijk en economisch belang.
Snellere en beter voorspelbare vergunningprocedures zijn volgens de havenbedrijven noodzakelijk om te voorkomen dat investeringen in energie, industrie, logistiek en circulaire economie vastlopen.
Autonome logistiek en nieuwe technologie
Naast deze drie hoofdpunten willen de betrokken overheden ook nauwer samenwerken op het gebied van circulaire economie, duurzame scheepvaart en innovatie.
De ambitie is om de ARRRA-regio verder te ontwikkelen als aantrekkelijke investeringsregio en als Europese proeftuin voor onder meer autonome logistiek en nieuwe technologieën.
Volgens de havens komt het er nu vooral op aan dat de afspraken van de Haventop goed worden gecoördineerd en regelmatig worden opgevolgd. Uiteindelijk moeten de gemaakte afspraken worden omgezet in concrete maatregelen en resultaten door overheden en havens, in samenwerking met de Europese Unie.
