DEN HAAG – Vrachtwagenchauffeurs en transportbedrijven moeten ook vrachtwagenheffing betalen over extra kilometers die zij maken vanwege verplichte omleidingen bij afgesloten of beperkte bruggen. De Wet vrachtwagenheffing biedt geen mogelijkheid om dergelijke routes tijdelijk vrij te stellen van de kilometerheffing. Transportbedrijven die hierdoor onevenredig zwaar worden getroffen, kunnen volgens minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat wel een verzoek om nadeelcompensatie indienen. Ook de extra kosten voor de vrachtwagenheffing kunnen daarin worden meegenomen.
Dat schrijft Karremans in antwoorden op Kamervragen over de gevolgen van onder meer de beperkingen bij de Merwedebrug, Papendrechtsebrug en Algerabrug. De vragen werden op 2 september gesteld door Tweede Kamerlid Hidde Heutink. De antwoorden zijn op 25 september naar de Tweede Kamer gestuurd.
De minister bevestigt dat officiële omleidingen voor vrachtverkeer geheel of gedeeltelijk over wegen kunnen lopen waarop vrachtwagenheffing verschuldigd is. Dat komt volgens hem doordat de heffing geldt op vrijwel alle snelwegen en daarnaast op een aantal provinciale en gemeentelijke wegen.
Geen uitzondering voor extra kilometers
Voor transporteurs betekent dit dat ook kilometers die uitsluitend vanwege een afsluiting of gewichtsbeperking moeten worden omgereden, meetellen voor de vrachtwagenheffing.
“De vrachtwagenheffing geldt voor alle gereden kilometers over het heffingsnetwerk, ook wanneer de kilometers worden gereden over een omleidingsroute”, schrijft Karremans. De wet biedt volgens hem geen mogelijkheid om voor deze extra kilometers tijdelijk een uitzondering te maken.
De minister zegt het echter niet aanvaardbaar te vinden wanneer vervoerders opdraaien voor kosten die boven het normale maatschappelijke risico uitkomen en hen in vergelijking met anderen onevenredig zwaar treffen.
In die gevallen kan een transportbedrijf nadeelcompensatie aanvragen. Een onafhankelijke commissie brengt daarover advies uit. Ook de extra vrachtwagenheffing die door het omrijden is betaald, mag volgens Karremans in zo’n verzoek worden meegenomen.
50 infrastructurele objecten met beperkingen
Uit de meest recente Staat van de Infrastructuur blijkt volgens de minister dat er op peildatum juli 2025 vijftig objecten waren met een gewichtsbeperking of volledige afsluiting voor het wegverkeer.
Wanneer zo’n object onderdeel is van een belangrijke en druk bereden route, loopt de omleiding doorgaans via snelwegen waarop vrachtwagenheffing verschuldigd is.
De verwachting is bovendien dat de problemen zonder extra maatregelen verder toenemen. In een eerdere beleidsbrief is volgens Karremans aangegeven dat het aantal van vijftig kunstwerken met beperkingen in 2030 zou kunnen zijn verdubbeld wanneer niet wordt ingegrepen. Het kabinet wil die ontwikkeling doorbreken.
Vrachtwagenheffing niet meegewogen bij omleidingsroute
Opvallend is dat bij de keuze om een brug af te sluiten en het vaststellen van een alternatieve route niet wordt gekeken naar de extra vrachtwagenheffing die transportbedrijven daardoor moeten betalen.
Volgens Karremans wordt een afsluiting bepaald op basis van veiligheid. Bij het kiezen van de omleidingsroute wordt vervolgens gekeken hoe de overlast voor verkeer en omgeving zoveel mogelijk kan worden beperkt en of alternatieve wegen het extra verkeer aankunnen.
Een tijdelijke vrijstelling van de vrachtwagenheffing voor officiële omleidingsroutes komt er niet. De minister wijst erop dat over dezelfde wegen ook vrachtwagens kunnen rijden die helemaal niet aan het omrijden zijn.
Extra opbrengst niet bekend
Hoeveel extra geld de overheid door de omleidingen aan vrachtwagenheffing ontvangt, kan Karremans niet zeggen.
Volgens de minister is niet goed te meten hoeveel extra kilometers vrachtwagens daadwerkelijk rijden. Dat verschilt sterk per herkomst en bestemming. Waar een afsluiting voor de ene vrachtwagen een flinke omweg veroorzaakt, hoeft een andere chauffeur zijn route mogelijk maar beperkt aan te passen.
Meer geld naar onderhoud infrastructuur
Karremans erkent dat een groot deel van de Nederlandse infrastructuur aan vernieuwing toe is. Honderden bruggen, wegen, tunnels, sluizen, spoorlijnen en viaducten stammen uit de jaren vijftig, zestig en zeventig en zijn sindsdien steeds intensiever en zwaarder belast. Zonder investeringen zullen volgens hem verstoringen, beperkingen en afsluitingen verder toenemen.
Volgens de minister is over de looptijd van het Mobiliteitsfonds bijna 10 miljard euro extra uitgetrokken voor infrastructuur en kwam daar met Prinsjesdag ruim 5 miljard euro bij. Ook dat is volgens Karremans niet voldoende. Daarom volgt een herprioritering binnen het Mobiliteitsfonds en Deltafonds. De Tweede Kamer wordt daar medio oktober over geïnformeerd.
De vrachtwagenheffing geldt sinds 1 juli 2026 op vrijwel alle Nederlandse snelwegen en een aantal provinciale en gemeentelijke wegen.
