BRUSSEL – Brussels Airport heeft de resultaten gepresenteerd van Stargate, een Europees innovatieprogramma waarin de afgelopen vijf jaar meer dan dertig projecten voor duurzamere luchthavenoperaties zijn getest. Het programma heeft onder meer geleid tot verdere elektrificatie van grondafhandelingsmaterieel en een digitaal systeem voor de afhandeling van luchtvracht. Als laatste proefproject test de luchthaven nu een mobiele menginstallatie voor duurzame vliegtuigbrandstof (SAF), volgens Brussels Airport de eerste in Europa.
Brussels Airport werkte voor Stargate samen met 22 partners en kreeg steun van de Europese Commissie. De projecten richtten zich op het terugdringen van CO₂-uitstoot, het verbeteren van de lokale leefomgeving en het stimuleren van duurzamere vervoersmogelijkheden van en naar luchthavens.
Volgens Brussels Airport zijn verschillende geteste oplossingen inmiddels blijvend ingevoerd. De luchthaven deelt de opgedane kennis ook met andere luchthavens.
Digitaal systeem verkort wachttijden voor vrachtwagens
Een van de resultaten is de invoering van de Digital Green Lane voor de afhandeling van luchtvracht. Via applicaties op het digitale platform BRUcloud kunnen goederen volledig digitaal worden aangeleverd en afgehaald.
Volgens Brussels Airport wordt inmiddels 95 procent van alle goederen in de cargozone via dit systeem verwerkt. Dat zorgt volgens de luchthaven voor kortere wachttijden voor vrachtwagens, minder papiergebruik en een lagere CO₂-uitstoot.
Elektrisch grondafhandelingsmaterieel dagelijks in gebruik
Binnen Stargate is ook de elektrificatie van het grondafhandelingsmaterieel versneld. Technologie die in 2021 nog samen met DHL werd getest, maakt inmiddels deel uit van de dagelijkse werkzaamheden op Brussels Airport.
Brandstofdienstverlener Skytanking liet daarnaast twee speciaal ontwikkelde elektrische brandstofdispensers bouwen. Deze voertuigen worden inmiddels dagelijks ingezet. Ook op de luchthaven van Athene is gewerkt aan de elektrificatie van voertuigen die op het luchthaventerrein worden gebruikt.
Brussels Airport en de luchthaven Toulouse-Blagnac testten bovendien grondafhandelingsmaterieel op waterstof. Daaruit bleek volgens de luchthaven dat waterstof mogelijkheden biedt voor toepassingen waarbij elektrificatie niet haalbaar is. Wel zijn er nog uitdagingen op het gebied van infrastructuur en de beschikbaarheid van waterstof.
Taxibot kan geluid en uitstoot van ultrafijnstof verminderen
Samen met TUI testte Brussels Airport een zogenoemde taxibot. Met dit semi-automatische sleepsysteem kan een vliegtuig zich over het luchthaventerrein verplaatsen zonder de eigen motoren te gebruiken.
Metingen van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) lieten volgens Brussels Airport een mogelijke geluidsreductie van 10 tot 15 decibel en een vermindering van de uitstoot van ultrafijnstof tot 80 procent zien.
De operationele voordelen hangen onder meer af van de taxitijden op een luchthaven. De resultaten van de proef worden gedeeld met andere luchthavens.
Eerste Europese test met mobiele menginstallatie voor SAF
Als laatste onderdeel van Stargate voert Brussels Airport samen met Skytanking een proef uit met een mobiele installatie waarmee kerosine ter plaatse kan worden gemengd met een duurzamere brandstofcomponent.
Volgens Brussels Airport is het de eerste luchthaven in Europa die een dergelijke mobiele menginstallatie test en behoort zij wereldwijd tot de eerste luchthavens die dit doen.
De installatie moet het mogelijk maken om op verzoek brandstof met een hoger aandeel duurzame component te leveren aan luchtvaartmaatschappijen die daarmee willen vliegen.
In Europa geldt momenteel een verplicht aandeel van 2 procent duurzame vliegtuigbrandstof. Op Brussels Airport wordt deze brandstof via een ondergronds leidingensysteem aangeleverd.
Met de proef willen Brussels Airport en Skytanking onderzoeken hoe het leveren van brandstofmengsels met een hoger SAF-aandeel in de praktijk kan worden georganiseerd. Ook wordt gekeken naar de gevolgen voor de lokale luchtkwaliteit.
De test loopt nog tot eind 2026.
Meer aandacht voor duurzaam vervoer van en naar luchthaven
Stargate richtte zich daarnaast op duurzamere vervoersmogelijkheden voor reizigers en luchthavenmedewerkers.
Brussels Airport en de luchthaven Toulouse-Blagnac ontwikkelden mobiliteitsplannen om de vervoersbehoeften van passagiers en personeel in kaart te brengen. Onder meer deelfietsen, een informatiepunt voor het openbaar vervoer en een haalbaarheidsstudie naar een hogesnelheidstreinverbinding maken deel uit van de initiatieven.
Op Brussels Airport zijn ook maatregelen genomen om het fietsverkeer te stimuleren, waaronder extra fietspaden en betere bewegwijzering.
Volgens de luchthaven neemt het aantal fietsers al twee jaar op rij toe. Op het fietspad richting de terminal werd in 2025 een stijging van 20 procent gemeten. In 2026 ligt het gemiddelde aantal fietsers op alle meetpunten tot nu toe 7 procent hoger.
Op Budapest Airport werd binnen het programma een applicatie ontwikkeld om de veiligheid en navigatie van voertuigen op het luchthaventerrein te verbeteren.
Resultaten worden gedeeld met andere luchthavens
Arnaud Feist, CEO van Brussels Airport, zegt dat het programma de afgelopen vijf jaar heeft laten zien welke duurzame technologieën in de dagelijkse luchthavenoperaties toepasbaar zijn.
“We hebben innovatieve technologieën kunnen testen in de dagelijkse luchthavenoperaties, kunnen leren wat werkt en wat nog verdere ontwikkeling vraagt. Die kennis delen we actief met andere luchthavens zodat de hele sector sneller kan verduurzamen”, aldus Feist.
Het Stargate-programma werd uitgevoerd met 22 partners, waaronder Brussels Airlines, TUI, DHL Aviation, Skytanking, Air Cargo Belgium en de luchthavens van Athene, Boedapest en Toulouse-Blagnac. Het project ontving Europese subsidie vanuit het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020.
