‘S-HERTOGENBOSCH – Europa gaat met de laagste gasvoorraden in jaren de winter tegemoet, terwijl de groothandelsprijs voor gas in enkele maanden bijna is verdubbeld. Toch verwacht kredietverzekeraar Allianz Trade voorlopig geen nieuwe Europese energiecrisis. De aanhoudend hoge dieselprijs vormt volgens de kredietverzekeraar wel een directe bedreiging voor de kostenpositie van onder meer transportbedrijven, landbouwondernemingen en de bouwsector.
Allianz Trade verwacht dat de Europese gasprijs in het vierde kwartaal van 2026 gemiddeld 65 euro per megawattuur (MWh) bedraagt. Dat is 80 procent meer dan de gemiddelde gasprijs over heel 2025.
Volgens berekeningen van de kredietverzekeraar komt de economie van de eurozone vooral onder druk te staan wanneer de gasprijs zes maanden of langer boven de 120 euro per MWh blijft.
“De Europese economie kan een periode met hoge gasprijzen opvangen, maar de ruimte om nieuwe tegenvallers te absorberen is klein”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade.
“Een tijdelijke prijspiek is vervelend voor huishoudens en bedrijven, maar hoeft de economie niet te ontwrichten. Als gas langdurig duur blijft, werkt die rekening door in de koopkracht, de productie en uiteindelijk in de economische groei.”
Dieselprijs raakt transportbedrijven direct
Naast de stijgende gasprijs zorgen ook de hoge prijzen van diesel en andere olieproducten voor toenemende druk op Europese bedrijven.
Volgens Allianz Trade blijven deze brandstoffen duur door problemen bij raffinaderijen en verstoringen in internationale handelsroutes. De Europese dieselmarge bereikte in augustus 74 euro per vat, bijna twee keer zoveel als het gemiddelde over de afgelopen vijf jaar.
Voor de transportsector zijn de gevolgen direct merkbaar.
“Voor veel bedrijven veroorzaakt de hoge dieselprijs momenteel misschien wel de meest directe economische pijn”, zegt Geeroms.
“Een transporteur kan niet van vandaag op morgen overstappen op elektrisch langeafstandstransport. Een boer heeft brandstof nodig voor machines en krijgt tegelijkertijd te maken met duurdere kunstmest. In de bouw lopen kosten voor diesel, materialen en financiering op.”
Volgens Geeroms worden de hogere kosten uiteindelijk gedeeltelijk doorberekend in de prijzen die consumenten betalen.
Nederlandse gasvoorraden voor 53 procent gevuld
De Europese gasopslagen zijn momenteel voor bijna 70 procent gevuld. Rond dezelfde tijd vorig jaar lag de vulgraad nog boven de 80 procent.
Nederland en Duitsland blijven volgens Allianz Trade achter bij het Europese gemiddelde. De Nederlandse gasvoorraden zijn voor ongeveer 53 procent gevuld, tegenover circa 56 procent in Duitsland.
Daardoor kan een koude winter sneller tot nieuwe prijsstijgingen leiden.
De stijgende gasprijs hangt volgens de kredietverzekeraar samen met de verstoorde aanvoer van vloeibaar aardgas (lng) uit de Golfregio. De hoeveelheid lng die via de Straat van Hormuz wordt vervoerd, ligt al maanden aanzienlijk onder het niveau van vóór het conflict in het Midden-Oosten.
Tegelijkertijd proberen Europese landen hun gasvoorraden voor de winter aan te vullen. Daardoor concurreren Europese afnemers met Aziatische landen om het beschikbare lng.
Allianz Trade verwacht dat de export van lng uit Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten pas in het eerste kwartaal van 2027 weer normaliseert.
Europa beter voorbereid dan tijdens energiecrisis van 2022
Volgens Allianz Trade is de huidige situatie niet rechtstreeks te vergelijken met de energiecrisis van 2022.
Sindsdien zijn de mogelijkheden om lng te importeren uitgebreid en is meer geïnvesteerd in hernieuwbare energie. Ook zijn bedrijven en consumenten bewuster met hun energieverbruik omgegaan.
Daarnaast hebben Europese landen meer ervaring opgedaan met het vullen en beheren van gasvoorraden.
“Europa is nu duidelijk beter voorbereid. Daardoor is de fysieke leveringszekerheid sterker dan vier jaar geleden”, aldus Geeroms.
Tegelijkertijd beschikken overheden volgens de kredietverzekeraar over minder financiële ruimte om huishoudens en bedrijven opnieuw op grote schaal te compenseren voor hoge energiekosten.
Ook is de consumentenvraag minder sterk dan in 2022.
“De economie is dus weerbaarder in de energievoorziening, maar minder weerbaar in de portemonnee”, zegt Geeroms.
In 2022 bedroeg de gemiddelde Europese gasprijs bijna 130 euro per MWh. De economie van de eurozone groeide dat jaar desondanks met ongeveer 3,4 procent, mede dankzij het herstel na de coronapandemie en omvangrijke overheidssteun.
Volgens Allianz Trade ontbreekt die uitzonderlijke combinatie nu, waardoor langdurig hoge gasprijzen sneller gevolgen kunnen hebben voor de economische groei.
Hogere transportkosten kunnen inflatie aanjagen
De kredietverzekeraar waarschuwt dat de hogere energieprijzen met vertraging kunnen doorwerken in de inflatie.
Brandstofprijzen aan de pomp reageren doorgaans binnen enkele weken op stijgende olieprijzen. Gas- en elektriciteitstarieven volgen later, afhankelijk van contracten en regelgeving.
Daarna kunnen de hogere kosten doorwerken in de prijzen van productie, vervoer, koeling, voedsel en andere diensten.
Volgens Geeroms worden vooral huishoudens met een laag inkomen en bedrijven die hogere kosten moeilijk kunnen doorberekenen relatief zwaar geraakt.
Gasprijs kan in 2027 weer dalen
Allianz Trade verwacht dat de Europese gasprijs in 2027 terugvalt naar gemiddeld 36 euro per MWh.
Die verwachting is gebaseerd op een normalisering van de lng-aanvoer uit de Golfregio en de beschikbaarheid van extra lng-productiecapaciteit in de Verenigde Staten.
De kredietverzekeraar benadrukt echter dat dit scenario onzeker is. Door de relatief lage Europese gasvoorraden kan een koude winter of een langer durende verstoring van de scheepvaart rond de Straat van Hormuz opnieuw tot forse prijsstijgingen leiden.
