DEN HAAG – De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gaat in 2027 scherpere keuzes maken in haar toezicht. Door financiële beperkingen kan de inspectie niet langer op alle terreinen dezelfde mate van toezicht bieden. Onder meer het toezicht op het vervoer van gevaarlijke stoffen, taxi’s en geluid bij spoor en luchtvaart wordt minder intensief uitgevoerd. Tegelijkertijd krijgen onder andere PFAS, cyberweerbaarheid, milieucriminaliteit en producten uit webshops buiten de Europese Unie extra prioriteit. Dat blijkt uit het Jaarplan 2027 van de ILT, dat met Prinsjesdag aan de Eerste en Tweede Kamer is aangeboden.
De ILT houdt toezicht op een groot aantal terreinen binnen transport, infrastructuur, milieu en wonen. Voor 2027 ziet de inspectie zich echter opnieuw geconfronteerd met een financiële opgave. De kosten lopen op, terwijl nieuwe wet- en regelgeving aanpassingen van onder meer ICT-systemen noodzakelijk maakt.
Daarnaast hebben volgens de ILT de Rijksbrede taakstelling, het aflopen van tijdelijke financiering voor bepaalde taken en onvoldoende compensatie voor kostenstijgingen gevolgen voor de beschikbare middelen.
Minder intensief toezicht op vervoer gevaarlijke stoffen
De gevolgen daarvan zijn ook binnen de transportsector merkbaar. De ILT voert sinds dit jaar het toezicht op het vervoer van gevaarlijke stoffen minder intensief uit. Hetzelfde geldt voor het toezicht op taxi’s en geluid bij spoor en luchtvaart.
Ook bij drinkwater, hoogwaterveiligheid, strafrechtelijke opsporing en legionella worden keuzes gemaakt in de inzet van de inspectie.
“Ik vind het belangrijk om hier transparant over te zijn”, zegt inspecteur-generaal Mattheus Wassenaar. “We hebben hier een klus te klaren. We bezuinigen om onze financiën weer op orde te krijgen. Daardoor kunnen we niet meer overal dezelfde mate van toezicht bieden. Dat zal merkbaar zijn en kan botsen met de verwachting die de samenleving heeft van de ILT.”
Het Jaarplan 2027 is op 15 september officieel aan de Tweede Kamer aangeboden door de minister van Infrastructuur en Waterstaat.
PFAS en cyberweerbaarheid krijgen prioriteit
Tegenover de terreinen waarop minder toezicht mogelijk is, staan onderwerpen waaraan de ILT juist prioriteit geeft. Een daarvan is de aanpak van de schadelijke gevolgen van PFAS om de kwaliteit van het water te verbeteren.
Ook de kwaliteit van de bodem blijft een belangrijk aandachtspunt. Volgens Wassenaar hebben de afgelopen jaren laten zien dat daar grote risico’s kunnen bestaan, bijvoorbeeld bij het gebruik van staalslakken.
Verder wil de inspectie het toezicht op de digitale en fysieke weerbaarheid van publieke infrastructuur versterken. Andere prioriteiten zijn een goed functionerend stelsel voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH), de aanpak van milieucriminaliteit en toezicht op de gevolgen van de uitbreiding van defensieactiviteiten voor omwonenden en de leefomgeving.
Meer controles op producten van buitenlandse webshops
Ook producten die via webshops van buiten de Europese Unie naar Nederland komen, krijgen extra aandacht. De ILT wil het markttoezicht versterken op producten die niet aan Europese eisen voldoen.
Samen met andere toezichthouders moeten daarom in 2027 meer controles aan de grens plaatsvinden.
Begroting van 251,6 miljoen euro
De totale begroting van de ILT bedraagt in 2027 251,6 miljoen euro. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de ILT gaan daarnaast onderzoeken of de inspectie voldoende capaciteit heeft om een bepaald kwaliteitsniveau van toezicht te kunnen blijven bieden. De resultaten van dat onderzoek worden in 2027 verwacht.
Het Jaarplan 2027 maakt deel uit van de meerjarige koers van de inspectie en is op Prinsjesdag als Kamerstuk gepubliceerd.
