DEN HAAG – De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft tussen 2020 en 2025 in totaal 309 meldingsplichtige arbeidsongevallen onderzocht waarbij iemand werd aangereden door een heftruck of vergelijkbaar voertuig voor intern transport. Dat zijn gemiddeld meer dan 51 ernstige ongevallen per jaar, oftewel ongeveer één per week. Bij tien ongevallen kwam het slachtoffer om het leven. Vooral in de sector vervoer en opslag komen aanrijdingen met heftrucks veel voor.
Dat blijkt uit de nieuwe Monitor Arbeidsongevallen 2025 van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Onder de verzamelnaam heftrucks vallen in het onderzoek ook onder meer vorkheftrucks, zijladers, stapelaars, orderverzamelaars, elektrische palletwagens, reachtrucks en verreikers. De voertuigen worden veel gebruikt in magazijnen en distributiecentra.
In totaal onderzocht de Arbeidsinspectie in de periode 2020-2025 531 arbeidsongevallen door een aanrijding. Bij 309 daarvan was een heftruck betrokken, bijna 60 procent van het totaal. De meeste heftruckaanrijdingen vonden plaats in vervoer en opslag, industrie en handel en gebeurden vooral binnen, bijvoorbeeld in magazijnen en distributiecentra.
Tien doden en veel botbreuken
De gevolgen van de aanrijdingen zijn vaak ernstig. Bij tien van de 309 ongevallen overleed het slachtoffer en bij 91 ongevallen was sprake van vermoedelijk blijvend letsel. In 183 gevallen ging het om vermoedelijk niet-blijvend letsel en bij 25 ongevallen was de ernst onbekend.
Vooral voeten, benen en enkels worden getroffen. Bij 261 slachtoffers werd letsel aan deze lichaamsdelen geregistreerd. Botbreuken kwamen met 259 gevallen verreweg het vaakst voor.
Helft ongevallen tijdens achteruitrijden
Uit de nadere analyse blijkt dat achteruitrijden een belangrijke rol speelt. Bij 157 van de 309 ongevallen, 51 procent, reed de heftruck achteruit. Bij 117 ongevallen, 38 procent, reed het voertuig vooruit en in 31 gevallen, 10 procent, was de heftruck aan het manoeuvreren of draaien.
Bij bijna de helft van alle ongevallen, 153 gevallen, werd het voertuig niet op tijd gestopt. In nog eens 63 gevallen kon de bestuurder niet meer uitwijken. Opvallend is verder dat 84 procent van de slachtoffers vlak voor het ongeval bezig was met werkzaamheden die geen verband hielden met de heftruck.
Bestuurder ziet slachtoffer vaak niet
Volgens de Arbeidsinspectie zijn technische defecten meestal niet de oorzaak. Bij slechts 3 procent van de onderzochte gevallen droeg een technisch defect bij aan het ongeval. Te hard rijden speelde bij 8 procent een rol en onvoldoende training van de bestuurder bij 11 procent.
Veel vaker zien bestuurder en slachtoffer elkaar niet of te laat. In 89 procent van de onderzochte gevallen bevond het slachtoffer zich in de gevarenzone. In 72 procent zag de bestuurder het slachtoffer niet of niet op tijd en in 65 procent zag of hoorde het slachtoffer de heftruck niet.
Ook de inrichting van de werkplek speelt een rol. Bij 60 procent ontbraken markeringen, signaleringen of barrières op de route. In 29 procent waren die voorzieningen onvoldoende zichtbaar of ondeugdelijk.
Aandachtsblindheid
De Arbeidsinspectie wijst naast fysieke zichtbelemmeringen zoals ladingen, pallets en stellingen op zogenoemde ‘aandachtsblindheid’. Daarbij bevindt een gevaarlijke situatie zich wel in het gezichtsveld, maar wordt die door de hersenen niet bewust geregistreerd.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer iemand sterk geconcentreerd is op een bepaalde taak, wordt afgeleid of werkt in een drukke omgeving met veel prikkels. Het verschijnsel kan zowel bij de heftruckbestuurder als bij het slachtoffer optreden.
Volgens de Arbeidsinspectie kunnen ook vaste werkroutines een risico vormen. Als werknemers verwachten dat op een bepaalde plek normaal gesproken niemand loopt of rijdt, kan een onverwachte afwijking van die routine onopgemerkt blijven. Ook haast, tijdsdruk en persoonlijke zorgen kunnen de beschikbare aandacht verminderen.
Heftrucks en voetgangers scheiden
Werkgevers noemen na ongevallen uiteenlopende maatregelen om nieuwe aanrijdingen te voorkomen. Daarbij gaat het onder meer om het fysiek scheiden van heftrucks en voetgangers, duidelijke looproutes en verkeersstromen, markeringen en barrières en een betere planning van werkzaamheden.
Ook technische maatregelen worden genoemd, zoals achteruitrijsensoren, betere verlichting, spiegels, snelheidsbegrenzers en systemen die voorkomen dat ongetrainde werknemers een heftruck kunnen gebruiken. Sommige werkgevers onderzoeken volgens de Arbeidsinspectie zelfs AI-toepassingen waarmee aanwezige personen sneller kunnen worden gedetecteerd.
De Arbeidsinspectie concludeert dat organisatorische maatregelen alleen waarschijnlijk niet altijd voldoende zijn. Ook ervaren werknemers kunnen ondanks werkende signalen en bestaande instructies te maken krijgen met aandachtsblindheid. Bronmaatregelen – minder of geen heftrucks gebruiken – en technische oplossingen zoals aanrijddetectie en automatische afremsystemen lijken daarom effectieve maatregelen om aanrijdingen te voorkomen.
2.267 slachtoffers bij onderzochte arbeidsongevallen in 2025
De bredere Monitor Arbeidsongevallen laat zien dat de Arbeidsinspectie in 2025 in totaal 2.230 onderzoeken naar meldingsplichtige arbeidsongevallen afrondde. Daarbij waren 2.267 slachtoffers betrokken. Veertig mensen overleden als gevolg van het ongeval. Bij 33 procent van de ongevallen was sprake van vermoedelijk blijvend letsel.
De sector vervoer en opslag telde in 2025 231 onderzochte arbeidsongevallen. Dat komt neer op 56 ongevallen per 100.000 banen. In deze sector had 18 procent van de onderzochte ongevallen betrekking op een voertuig of rijdend werktuig.
De Arbeidsinspectie benadrukt dat de cijfers over 2025 betrekking hebben op onderzoeken die in dat jaar zijn afgerond. Het gaat dus niet noodzakelijk om ongevallen die ook daadwerkelijk in 2025 plaatsvonden.
