MONTABAUR – Het tijdelijk versoepelen van het Duitse zondagsrijverbod voor vrachtwagens vanwege de extreem lage waterstanden biedt transportbedrijven meer flexibiliteit, maar lost het daadwerkelijke capaciteitsprobleem niet op. Daarvoor waarschuwt Christian Stickel, directeur en mede-eigenaar van het Duitse transportbedrijf Spedition Stickel. Volgens hem moet Duitsland onder meer haast maken met het mogelijk maken van digitale nascholing voor beroepschauffeurs.
Meerdere Duitse deelstaten hebben de afgelopen weken het zondagsrijverbod voor vrachtwagens tijdelijk versoepeld. Aanleiding zijn de extreem lage waterstanden op de Rijn en andere vaarwegen. Doordat binnenvaartschepen aanzienlijk minder lading kunnen vervoeren, wordt een deel van de goederenstromen naar de weg verplaatst.
Volgens Stickel is de maatregel begrijpelijk en voor transportbedrijven zeker bruikbaar. Een extra rijdag kan helpen om urgente leveringen uit te voeren of transporten anders over de week te verdelen.
Maar daarmee ontstaat volgens hem nog geen extra chauffeurscapaciteit.
“De uitzondering creëert speelruimte. Maar ze creëert geen enkele extra chauffeur”, stelt de transportondernemer.
Chauffeurs zitten in weekend in nascholing
Stickel wijst daarbij op een volgens hem onderbelichte factor: de verplichte nascholing van beroepschauffeurs.
Beroepschauffeurs moeten binnen een periode van vijf jaar 35 uur nascholing volgen om hun vakbekwaamheid te behouden. In de praktijk worden deze opleidingen volgens Stickel vaak ver van tevoren ingepland en vinden ze geregeld in het weekend plaats.
Wanneer een chauffeur vanwege een extra transport op zondag niet naar een geplande opleiding kan, verdwijnt die verplichting niet. De nascholing moet op een later moment alsnog worden gevolgd.
“Wie in het weekend in het leslokaal zit, kan geen extra rit uitvoeren”, vat Stickel het probleem samen.
Pleidooi voor digitale nascholing
De Duitse transportondernemer benadrukt dat hij niet van de verplichte nascholing af wil. Chauffeurs moeten volgens hem regelmatig worden bijgepraat over onder meer verkeersveiligheid, ladingzekering en rij- en rusttijden.
Wel vindt hij dat de manier waarop de nascholing wordt aangeboden flexibeler moet worden.
Op Europees niveau bestaat volgens Stickel al jaren de mogelijkheid om digitale onderdelen in de opleiding op te nemen. Tot twaalf van de verplichte 35 nascholingsuren zouden via e-learning kunnen worden gevolgd.
Duitsland zette eind 2025 met een wijziging van het Berufskraftfahrerqualifikationsgesetz volgens hem een eerste stap. De noodzakelijke uitvoeringsregeling waarmee digitale nascholing daadwerkelijk juridisch goed kan worden toegepast, ontbreekt volgens Stickel echter nog altijd. De Europese basis daarvoor bestaat volgens hem al sinds 2018.
‘Moeilijk uit te leggen’
Stickel vindt het moeilijk uit te leggen dat Duitsland tegelijkertijd werkt aan mogelijkheden om de theorie voor het autorijbewijs volledig online te volgen, terwijl beroepschauffeurs voor hun verplichte nascholing grotendeels aan vaste fysieke opleidingsmomenten gebonden blijven.
Hij pleit overigens niet voor het volledig verdwijnen van klassikale opleidingen. Praktische onderdelen en onderlinge uitwisseling tussen chauffeurs blijven volgens hem waardevol.
Voor theoretische onderwerpen die digitaal kunnen worden aangeboden, waarbij deelname en leerresultaten controleerbaar zijn, ziet hij echter wel ruimte voor e-learning.
Meer flexibiliteit nodig
Volgens Stickel maakt de huidige laagwatercrisis duidelijk dat alleen het tijdelijk loslaten van het zondagsrijverbod onvoldoende is wanneer er geen chauffeurs beschikbaar zijn om de extra ritten uit te voeren.
Het vereenvoudigen en flexibiliseren van de verplichte nascholing zou volgens hem niet alleen chauffeurs, maar ook transportplanners meer ruimte geven.
“De huidige laagwatersituatie is een aanleiding. Het probleem daarachter blijft: Duitsland heeft fundamenteel meer flexibiliteit in het goederenvervoer nodig. En maatregelen die het beroep aantrekkelijker maken”, aldus Stickel.
