BRUSSEL – Het wegvervoer blijft veruit de belangrijkste modaliteit voor het goederenvervoer binnen de Europese Unie. Dat blijkt uit het nieuwe rapport ‘Transport and Tourism in the European Union – Current trends and issues’, dat de Europese Commissie heeft gepubliceerd. Het document schetst de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van transport, infrastructuur, duurzaamheid en concurrentiekracht binnen de EU.
Volgens de Commissie is het Europese transportsysteem van cruciaal belang voor de economie. De sector bestaat uit ongeveer 1,4 miljoen ondernemingen, biedt werk aan meer dan 10,4 miljoen mensen en is verantwoordelijk voor ruim 5 procent van de toegevoegde waarde binnen de Europese economie. Daarnaast vormt transport de ruggengraat van de interne markt en de internationale handel.
Wegvervoer vergroot marktaandeel
Uit de nieuwste cijfers blijkt dat het wegvervoer zijn dominante positie verder heeft verstevigd. Tussen 1995 en 2023 groeide het aandeel van het wegvervoer in het intra-Europese goederenvervoer van 47 procent naar 52,6 procent. Tegelijkertijd daalde het aandeel van het spoor van 15,6 procent naar 11,5 procent.
Bij het binnenlandse goederenvervoer is de positie van de vrachtwagen nog sterker. Gemiddeld wordt 74 procent van alle goederen over de weg vervoerd. In Nederland ligt dat aandeel zelfs rond de 49 procent, waarbij de binnenvaart een veel grotere rol speelt dan in de meeste andere lidstaten.
Europese transportmarkt nog altijd versnipperd
De Commissie wijst erop dat de Europese transportmarkt nog altijd wordt belemmerd door uiteenlopende nationale regels, administratieve procedures en digitale systemen. Vooral bij grensoverschrijdend vervoer zorgen deze verschillen voor extra kosten en minder efficiëntie.
Daarom blijft de Europese Commissie inzetten op de verdere ontwikkeling van de Single European Transport Area (SETA). Het doel is een beter geïntegreerde Europese transportmarkt met minder administratieve lasten, betere interoperabiliteit en eerlijkere concurrentie tussen vervoerders.
Digitalisering moet logistiek versnellen
Voor het wegvervoer ziet de Commissie veel kansen in verdere digitalisering. Zo moeten elektronische vrachtinformatie (eFTI), intelligente transportsystemen (ITS) en geharmoniseerde digitale documenten het internationale goederenvervoer efficiënter maken en de administratieve lasten verminderen.
Ook investeringen in laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen en alternatieve brandstoffen moeten het goederenvervoer verder verduurzamen.
Uitdagingen blijven groot
Hoewel de transportsector economisch blijft groeien, staan vervoerders volgens de Commissie voor grote uitdagingen. De sector is verantwoordelijk voor ongeveer 32,3 procent van het totale energieverbruik in de EU, waarbij het wegvervoer goed is voor ruim 73 procent van het energieverbruik binnen de transportsector. Tegelijkertijd blijft de sector sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen.
Daarnaast blijft congestie een belangrijk probleem. In veel Europese landen verliezen automobilisten en beroepschauffeurs jaarlijks tussen de 20 en 40 uur door files tijdens de spits. Slimme verkeerssystemen en digitalisering moeten deze vertragingen in de toekomst helpen beperken.
Elektrificatie vrachtwagens komt op gang
Het rapport laat ook zien dat de elektrificatie van het zware wegvervoer voorzichtig op gang komt. Het aantal emissiearme en emissievrije vrachtwagens groeit de laatste jaren snel, al bedraagt hun aandeel in het totale Europese vrachtwagenpark nog slechts enkele procenten. Bij nieuwe registraties stijgt het aandeel wel duidelijk.
De Europese Commissie concludeert dat verdere investeringen in infrastructuur, digitalisering, grensoverschrijdende samenwerking en verduurzaming noodzakelijk zijn om het Europese goederenvervoer concurrerend en toekomstbestendig te houden.
