GRONINGEN – Met de invoering van de vrachtwagenheffing per 1 juli 2026 sluit Nederland zich aan bij andere Europese landen met een kilometerheffing voor vrachtverkeer. Toch verschilt het Nederlandse systeem op een aantal belangrijke punten van bestaande tolheffingen in Europa. RDW waarschuwt dat transporteurs die niet goed voorbereid zijn, risico lopen op boetes of verstoringen tijdens hun ritten.
“Tijdens onze gesprekken met buitenlandse chauffeurs merkten we dat zij niet altijd volledig op de hoogte zijn van de manier waarop de Nederlandse vrachtwagenheffing werkt”, zegt Jan Strijk, directeur Tolheffing bij RDW. “Transporteurs gaan er vaak vanuit dat het systeem hetzelfde is als in andere Europese landen, maar dat is niet het geval. Deze verschillen kunnen leiden tot onnodige problemen onderweg. Het is daarom belangrijk om goed voorbereid Nederland binnen te rijden.”
OBU moet altijd ingeschakeld zijn
Een belangrijk verschil met diverse andere Europese landen is dat de on-board unit (OBU) in Nederland altijd ingeschakeld moet zijn, ook op wegen waar geen vrachtwagenheffing geldt.
In landen als Duitsland, Tsjechië, Polen, Slowakije, Hongarije en Bulgarije hoeft de OBU alleen op tolwegen actief te zijn. In Nederland moeten chauffeurs voor vertrek controleren of de OBU correct werkt en of het controlelampje groen brandt. Een uitgeschakelde of defecte OBU kan leiden tot een boete.
Geen ticketsysteem voor losse ritten
Nederland kent, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Duitsland, geen systeem voor het betalen van afzonderlijke of eenmalige ritten. Iedere vrachtwagen moet beschikken over een werkende OBU die is verstrekt door een erkende dienstverlener.
RDW heeft zes internationaal opererende aanbieders van de Europese Elektronische Tolservice (EETS) erkend en daarnaast één nationale aanbieder gecontracteerd.
Transporteurs wordt geadviseerd om al vóór de eerste rit naar Nederland een OBU te regelen. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan biedt de nationale aanbieder NedLinq afhaalpunten voor OBU’s aan bij de grens. Na het afsluiten van een contract, online of ter plaatse, kan daar een OBU worden opgehaald. Deze NedLinq-OBU’s werken uitsluitend in Nederland.
Slechts beperkt aantal vrijstellingen
De Nederlandse vrachtwagenheffing geldt voor alle voertuigen in de categorieën N2 en N3 met een technisch toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kilogram. Daaronder vallen niet alleen vrachtwagens, maar ook bestelwagens en bepaalde pick-ups.
Vergeleken met landen als Duitsland en België kent Nederland slechts een beperkt aantal vrijstellingen. Alleen specifieke voertuigen, zoals hulpdiensten, defensievoertuigen en bepaalde specialistische voertuigen, zijn vrijgesteld van de heffing.
RDW adviseert transporteurs daarom vooraf te controleren of een voertuig in aanmerking komt voor vrijstelling en deze tijdig aan te vragen.
Ook emissievrije vrachtwagens betalen
Ook emissievrije vrachtwagens vallen onder de Nederlandse vrachtwagenheffing wanneer zij zwaarder zijn dan 4.250 kilogram. Hoewel de tarieven voor deze voertuigen aanzienlijk lager liggen dan voor meer vervuilende voertuigen, zijn zij niet volledig vrijgesteld zoals in sommige andere landen, waaronder Duitsland en België.
In Nederland zijn uitsluitend emissievrije vrachtwagens tot 4.250 kilogram vrijgesteld van de heffing.
Opbrengsten terug naar de sector
Een groot deel van de opbrengsten van de Nederlandse vrachtwagenheffing vloeit terug naar de wegtransportsector. Via een zogenoemd terugsluismechanisme worden onder meer subsidies verstrekt voor emissievrije voertuigen en laadinfrastructuur.
Volgens RDW ondersteunt het Nederlandse systeem daarmee rechtstreeks de overgang naar schoner wegtransport.
Goed voorbereid op weg
Met de invoering van de vrachtwagenheffing sluit Nederland aan bij bestaande Europese tolstelsels. Tegelijkertijd benadrukt RDW dat kennis van de specifieke Nederlandse regels essentieel is om onverwachte kosten en operationele problemen te voorkomen.
