BRUSSEL – De internationale wegvervoerorganisatie IRU heeft de vooruitgang verwelkomd die de Europese Raad en het Europees Parlement hebben geboekt bij nieuwe Europese regels voor militaire mobiliteit. Tegelijkertijd waarschuwt de organisatie dat er nog onvoldoende waarborgen zijn voor civiele wegvervoerders die in crisissituaties militaire logistiek moeten ondersteunen.
Zowel de Raad als het Europees Parlement hebben inmiddels hun onderhandelingspositie vastgesteld. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor verdere onderhandelingen onder leiding van het Ierse voorzitterschap over nieuwe EU-regels voor militaire mobiliteit.
Wederzijds vertrouwen cruciaal
Volgens IRU is het dossier van groot belang voor de transportsector, omdat civiele vervoerders in tijden van crisis een essentiële rol kunnen spelen bij het vervoer van militaire goederen en materieel.
“Voor de civiele wegvervoersector is dit een essentieel dossier om transport- en logistieke behoeften in crisissituaties te ondersteunen, gebaseerd op wederzijds vertrouwen”, aldus IRU EU Advocacy Director Raluca Marian.
Hoewel zowel de Raad als het Europees Parlement Europa beter willen voorbereiden op toekomstige crises, bestaan er nog aanzienlijke verschillen tussen beide instellingen over de manier waarop dit moet worden geregeld.
Verschillen over aansprakelijkheid en compensatie
Een belangrijk discussiepunt betreft de rechten en plichten van civiele transportbedrijven die militaire transporten uitvoeren.
Het Europees Parlement pleit voor een sterker en uniform Europees kader, vooral op het gebied van aansprakelijkheid en financiële compensatie. De Raad wil lidstaten daarentegen meer ruimte geven om zelf regels op te stellen.
Volgens IRU dreigt hierdoor een versnipperd systeem te ontstaan, waarbij transporteurs afhankelijk van het land waarin zij actief zijn te maken krijgen met verschillende regels en beschermingsniveaus.
“Militaire mobiliteit kan niet uitsluitend gebaseerd zijn op operationele vereisten. Er is een samenhangend kader nodig dat de rechten en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen vastlegt”, stelt Marian.
Meer bescherming voor civiele vervoerders nodig
IRU vindt dat er nog onvoldoende duidelijkheid bestaat over aansprakelijkheid, contractuele afspraken, compensatie en bescherming van transportbedrijven die militaire opdrachten uitvoeren.
De organisatie benadrukt dat de Europese Unie, wanneer zij verwacht dat civiele vervoerders in crisissituaties klaarstaan, ook moet zorgen voor voldoende rechtszekerheid en voorspelbaarheid.
“Aan een echt partnerschap ligt wederzijds vertrouwen ten grondslag. Dat vertrouwen vereist duidelijke verplichtingen, sterke waarborgen en een eerlijke behandeling van alle betrokken partijen”, aldus Marian.
Verschillen in regelgeving vormen obstakel
Daarnaast betreurt IRU dat er weinig vooruitgang is geboekt bij het harmoniseren van de regels voor transporten die rechtstreeks door strijdkrachten worden uitgevoerd en transporten die worden uitbesteed aan civiele bedrijven.
Zo bestaan er verschillen in vrijstellingen van rijverboden en in de toepassing van sociale- en verkeersveiligheidsregels, waaronder de rij- en rusttijdenwetgeving. Volgens IRU kunnen dergelijke verschillen de inzet van civiele transportcapaciteit bemoeilijken op momenten dat die juist hard nodig is.
Ook civiele bevoorrading moet doorgaan
IRU wijst erop dat ook tijdens militaire crises het reguliere goederenvervoer doorgaat. Vervoerders blijven dan onder meer voedsel, medicijnen, energieproducten en industriële grondstoffen vervoeren.
De weerbaarheid van Europa hangt volgens de organisatie daarom niet alleen af van het kunnen verplaatsen van militair materieel, maar ook van het in stand houden van civiele toeleveringsketens.
Daarom pleit IRU ervoor dat bij de discussie over compensatie niet alleen wordt gekeken naar vergoedingen voor uitgevoerde militaire transporten. Ook transportbedrijven die economische schade lijden doordat militair vervoer voorrang krijgt, zouden volgens de organisatie adequaat moeten worden gecompenseerd.
Zonder voldoende waarborgen kunnen prioriteitsmaatregelen voor militaire transporten onbedoeld leiden tot verzwakking van de civiele transportsector en daarmee van de Europese economie, waarschuwt IRU.
IRU zegt zich te blijven inzetten om samen met het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie te komen tot een definitief akkoord dat zowel de Europese defensieparaatheid als de economische weerbaarheid versterkt.
