BRUSSEL – Gebruikte voertuigen zonder geldige APK mogen in de toekomst niet meer worden geëxporteerd naar landen buiten de Europese Unie. Daarover hebben de Europese lidstaten en onderhandelaars van het Europees Parlement een voorlopig akkoord bereikt binnen de nieuwe Circulaire Voertuigenverordening.
De maatregel moet bijdragen aan betere verkeersveiligheid en schonere lucht, met name in lage- en middeninkomenslanden waar veel afgedankte Europese voertuigen terechtkomen, zoals in West-Afrika.
Voertuigen met ernstige gebreken, zoals defecte remmen, niet werkende airbags of verwijderde katalysatoren, mogen straks niet meer worden uitgevoerd om elders nog op de weg te worden gebruikt. Alleen voertuigen met kleinere mankementen, zoals een defect knipperlicht of verkeerd afgestelde koplampen, kunnen na reparatie alsnog worden geëxporteerd. Die reparaties moeten plaatsvinden in het land van verzending, bijvoorbeeld Nederland, waarna het voertuig opnieuw moet worden goedgekeurd.
Digitale controle via chassisnummer
De nieuwe Europese regels moeten het toezicht op export eenvoudiger maken. De Europese Commissie werkt aan een digitaal controlesysteem waarbij douanegegevens via het voertuigidentificatienummer (VIN) automatisch worden gekoppeld aan nationale voertuigenregisters. Daarmee kan direct worden gecontroleerd of een voertuig nog een geldige APK heeft.
Door deze geautomatiseerde controle zijn minder fysieke inspecties door onder meer de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de Douane nodig. Vooral landen met grote exporthavens voor gebruikte voertuigen zouden hiervan profiteren.
Invoering waarschijnlijk vanaf 2033
Het voorlopige akkoord werd op 11 december 2025 bereikt. De EU-lidstaten stemden op 25 februari 2026 in met het onderhandelingsresultaat. Het Europees Parlement moet het voorstel nog definitief goedkeuren, waarna de Raad de verordening formeel bekrachtigt. Dat wordt rond de zomer verwacht.
De APK-verplichting voor exportvoertuigen zal naar verwachting medio 2033 ingaan. De ILT wil samen met Belgische toezichthouders en de Douane onderzoeken of de nieuwe regels al eerder kunnen worden toegepast binnen het toezicht.
Daarnaast sluit de maatregel aan op de herziene Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA), die sinds 21 mei 2026 van kracht is. Ook daarin is opgenomen dat exporteurs moeten aantonen dat gebruikte voertuigen volledig functioneren.
ILT zette onderwerp op Europese agenda
De ILT pleit al jaren voor strengere regels rond de export van gebruikte voertuigen. In 2020 publiceerde de inspectie het rapport “Used vehicles exported to Africa”, waaruit bleek dat een aanzienlijk deel van de geëxporteerde voertuigen naar West-Afrika onveilig en vervuilend was. Veel van deze voertuigen hadden bovendien geen geldige APK meer en zouden in Europa worden gesloopt.
Volgens de ILT sluit de nieuwe Europese verordening aan bij de ambities van West-Afrikaanse landen om luchtvervuiling terug te dringen met schonere brandstoffen en een moderner wagenpark.
De nieuwe regels gaan gelden voor zowel personenvoertuigen als zware voertuigen voor goederen- en personenvervoer. Het betreft de voertuigcategorieën M1, M2, M3 en N1, N2 en N3.
